مطالعه اثر پیش تیمار بذر با سالسیلیک اسید در شرایط تنش شوری و خشکی بر جوانه زنی و خصوصیات رشدی گیاهچه بادرنجبویه (Melissa officinalis L)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گیاهان دارویی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

2 دانشجوی دکتری، علوم و تکنولوژی بذر، عضو باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان دانشگاه آزاد اسلامی واحد بروجرد

3 دانشجوی دکتری، علوم مرتع، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

چکیده

      این آزمایش به منظور مطالعه اثر پیش تیمار بذر توسط اسید سالسیلیک‌ در شرایط تنش خشکی و شوری بر جوانه‌ زنی و خصوصیات رشدی گیاهچه بادرنجبویه در سال 1393 در دانشگاه علوم کشاورزی و منابع‌طبیعی گرگان انجام شد. این مطالعه به‌صورت دو آزمایش مجزا با پیش تیمار مشترک اسید سالیسیلیک و تیمارهای جداگانه تنش خشکی و شوری انجام شد. هر دو آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام گرفت. تیمارهای آزمایش اول شامل اسید سالسیلیک در 3 سطح (0، 0/1 و 0/5 میلی‌مولار) و خشکی در 4 سطح (0، 0/1-، 0/3- و 0/5- مگاپاسکال) بود. تیمارهای آزمایش دوم نیز  شامل اسید سالیسیلیک در 3 سطح ( 0، 0/1 و 0/5میلی‌مولار) و شوری در 4 سطح (0، 0/2-، 0/4- و 0/8- مگاپاسکال) بود. در پایان 12 روز شمارش، صفات جوانه ‏زنی و رشدی گیاهچه مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که در هر دو آزمایش اثرات فاکتورها بر روی صفات درصد و سرعت جوانه‌زنی، طول ریشه ‌چه و ساقه‌ چه و بنیه بذر معنی‌دار بود. در بین سطوح ‌اسید سالسیلیک، پیش تیمار با غلظت 0/1میلی‌مولار بیشترین درصد و سرعت جوانه‌ زنی، طول ریشه‌ چه، طول ساقه‌ چه و بنیه‌ بذر را دارا بود. در تیمار عدم خشکی پیش تیمار با سالسیلیک اسید منجر به افزایش معنی‏ دار صفات مورد بررسی در مقایسه با عدم پیش تیمار نشد، و در تیمار تنش خشکی پیش تیمار باعث افزایش معنی‌ دار تمامی صفات مورد بررسی شد. همچنین بین سطوح ‌اسید سالیسیلیک، پیش تیمار با غلظت 0/5 میلی‏ مولار بیشترین درصد و سرعت جوانه‌ زنی را ایجاد نمود. سطح اسید سالیسیلیک با غلظت 0/1میلی‏ مولار بیشترین طول ریشه‌ چه و ساقه‌ چه را دارا بود و در تیمار  عدم شوری پیش تیمار با اسید سالیسیلیک منجر به افزایش معنی‏ دار صفات مورد بررسی در مقایسه با عدم پیش تیمار نشد. در مجموع نتایج نشان داد پیش تیمار بذر توسط اسید سالسیلیک در مناطق مستعد تنش خشکی و شوری می‌تواند باعث  تسریع در جوانه‏ زنی بذور گیاه بادرنجبویه می‏شود.

کلیدواژه‌ها