تأثیر پیش‌تیمار بذر با سالیسیلیک اسید بر ویژگی‌های گیاهچه و قابلیت جوانه‌زنی بذرهای پیر شده شنبلیله (Trigonellafoenum-graecum)

نویسندگان

1 استادیار، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

2 باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رشت، ایران.

3 دانشجوی کارشناسی زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

چکیده

به‌‌منظور بررسی اثرپیش‌تیماربذرباسالیسیلیکاسیدبرخصوصیاتگیاهچهوقابلیتجوانه‌زنیبذرهایپیرشدهشنبلیله، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی با چهار تکرار در آزمایشگاه زراعت و تکنولوژی بذر دانشگاه ارومیه در سال 1394 انجام گرفت. تیمارها شامل سطوح مختلف پیری تسریع شده (بدون پیری، 24 و 48 ساعت) در رطوبت نسبی 95 درصد و دمای 45 درجه سانتی‌گراد و پرایمینگ با هورمون سالیسیلیک اسید (شاهد، 1700 و 2800 میکرومولار) بودند. نتایج نشان داد تیمار 48 ساعت پیری در شرایط بدون پرایمینگ باعث کاهش معنی دار شاخص‌های درصدجوانه‌زنی، بنیهطولی گیاهچه، بنیهوزنیگیاهچه، سرعتجوانه‌زنی، ضریبسرعتجوانه‌زنی، متوسطجوانه‌زنیروزانه، ضریبیکنواختیجوانه‌زنی، انرژیجوانه‌زنی، حداکثرمیانگینجوانه‌زنیروزانه و ارزشجوانه‌زنی گردید. زمانی که بذرهای پیر شده در شرایط پرایمینگ سالیسیلیک اسید 2800 میکرومولار قرار قرار داده شد، این شاخص‌ها به طور معنی‌داری افزایش پیدا کرد، به طوری که درصد جوانه‌زنی از 41 درصد به 100 درصد رسید. در این مطالعه پرایمینگ با سالیسیلیک اسید 2800 میکرومولار درصدآببافتگیاهچه را در شرایط 48 ساعت پیری به 48/94 درصد رساند. پیری تسریع شده به مدت 48 ساعت به طور معنی‌داری باعث کاهش صفات طولی و وزنی گیاهچه گردید. بیشترین میانگین صفات طولگیاهچه، وزن خشک ساقه‌چه و گیاهچه در بذرهای تیمار شده با سالیسیلیک اسید 2800 میکرومولار مشاهده شد. به طورکلی توصیه می‌شود برای افزایش کیفیت بذر شنبلیله، بایستی بذر در شرایط مطلوب (دما و رطوبت مناسب) نگهداری گردد. پرایمینگ با سالیسیلیک اسید نیز می‌تواند کیفت بذر را بهبود بخشد.

کلیدواژه‌ها