اثر پیش تیمار اسمزی بر شاخصهای جوانه زنی گیاه دارویی انیسون تحت تنش شوری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه ارومیه - مرکزآمکوزش عالی شهید باکرب میاندوآب- گروه گیاهان دارویی

2 2- دانش آموخته مهندسی گیاهان دارویی و معطر- دانشگاه ارومیه، مرکز آموزش عالی شهید باکری میاندوآب

چکیده

چکیده
مرحله جوانه زنی و استقرار گیاهچه از جمله مراحل حساس رشد گیاهان است که به شدت تحت تاثیر شوری محیط قرار می‌گیرد. پیش تیمار اسمزی به عنوان یک راهکار مناسب در شرایط تنش برای برخی گیاهان معرفی شده است. در این تحقیق اثر پیش تیمار اسمزی بر شاخص‌های جوانه زنی بذر گیاه دارویی انیسون تحت تنش شوری به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با 3 تکرار در آزمایشگاه گیاهان دارویی مرکز آموزش عالی شهید باکری میاندوآب بررسی شد. فاکتور پیش تیمار شامل سه سطح شاهد، کلرید کلسیم و کلرید پتاسیم با غلظت 5/1 درصد و فاکتور شوری شامل 4سطح از غلظت های 0، 50، 100 و 150 میلی مولار کلرید سدیم بود. تنش شوری باعث کاهش شاخص‌های جوانی زنی و رویش اولیه گیاه و درنتیجه کاهش ارتفاع، وزن تر و خشک گیاهچه گردید. در نمونه های پیش تیمار شده تاثیر منفی تنش شوری به مقدار قابل توجهی کاسته شد. پیش تیمار کلرید کلسیم در تمامی موارد به استثنای شاخص بنیه بذر تاثیر بیشتری نسبت به کلرید پتاسیم در مقابله با پیامد های تنش شوری داشت.

کلیدواژه‌ها


نشریه تحقیقات بذر، سال نهم، شماره 3، پاییز 1398

 

 
   

 

اثرتنششوریرویشاخص­هایجوانه­زنی گیاه دارویی

انیسون(Pimpinella anisum L.)

 

شهناز فتحی1*، مسعود حسن‌پور2

1استادیار،گروه گیاهان دارویی، مرکز آموزش عالی شهید باکری میاندوآب، دانشگاه ارومیه،ارومیه، ایران

2کارشناس‌ارشد،گیاهان دارویی و معطر، مرکز آموزش عالی شهید باکریمیاندوآب،دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

 

تاریخ دریافت: 11/09/98  تاریخ پذیرش: 8/10/98

چکیده

در این تحقیقاثر پیش تیمار اسمزی بر شاخص‌های جوانه­زنی بذر گیاه دارویی انیسون تحت تنش شوری به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با 3 تکرار در آزمایشگاه گیاهان دارویی مرکز آموزش عالی شهید باکری میاندوآب،درسال1396 بررسی شد. فاکتور پیش تیمار شامل سه سطح شاهد، کلرید کلسیم و کلرید پتاسیم با غلظت 5/1 درصد و فاکتور شوری شامل آبیاری با آب شور در چهار سطح از غلظت­هایصفر، 50، 100 و 150 میلی­مولار کلرید سدیم بود. تنش شوری باعث کاهش شاخص‌های جوانی‌زنی و رویش اولیه گیاه و در نتیجه کاهش ارتفاع، وزن تر و خشک گیاهچه گردید،به‌طوری‌کهمیانگینهرکدام از صفات در شوری150 میلی­مولاربدوناعمالپیشتیمارکاهش 86-80 درصدینسبتبهنمونههای بدون تنش داشت ولی پیش تیمار بذور تاثیر منفی تنش شوری روی شاخص­هایجوانه­زنیرابهطورمتوسط به 38-25 درصد کاهش داد. پیش تیمار کلرید کلسیم در تمامی موارد به استثنای شاخص بنیه بذر تاثیر بیشتری نسبت به کلرید پتاسیم در مقابله باکاهششاخص­هایجوانه­زنیگیاهداشت. بنابرایندرشرایطتنششوریپیشتیماربذورانیسونمی‌تواندبه‌عنوانراهکاریکم‌هزینهوسودمندبه‌کارگرفتهشود.

 

واژه‌های کلیدی:سرعت جوانه­زنی، شاخص بنیه بذر، کلرید پتاسیم، کلرید کلسیم، چتریان

 

مقدمه[1]

گیاه دارویی انیسونبانامعلمی (Pimpinella anisum L.)متعلقبه تیرهچتریان می­باشد وبهاسم­هایبادیانرومییارازیانهرومینیزمعروفمی‌باشد. بخـشمورداستفادهاینگیاهمیوه­های آن یا همان بذراست (Al-Beitawi et al., 2009). میوه انیسون دارای 5/1 تا 5 درصد اسانس است که ترکیب اصلی آن ترانس آنتول می‌باشد (Tabanca et al., 2005).به‌علاوه اسانس میوه این گیاه دارای مقداری کمی استراگول، هیماکلن و سیس آنتول است (Omidbaigi et al., 2003; Rodrigues et al., 2003).بذور گیاه انیسون خواص آنتی‌اکسیدانی، ضد باکتریایی، ضد حشرات، ضد قارچ (Özcan and Chalchat, 2006; Tirapelli et al., 2007) و ضدتب (Afifi et al.,1994)دارد. همچنین این گیاه ضد سرطان (Kadan et al., 2012)، ضد التهاب (Iyer et al., 2013)، کاهنده قندو چربی خون (Rajeshwari et al., 2011)

و ضد پوکی استخوان (Hassan and Saed, 2011) است.

            شوری خاک­های زراعی و آب آبیاری جزء عمده ترین عوامل کاهش رشد و عملکرد گیاهان در بیشتر نقاط جهان و از جمله ایران است. حدود 11 درصد از اراضی جهان تحت تاثیر شوری قرار دارند و کشور ایران که 8/6 میلیون هکتار زمین با خصوصیات شوری دارد پس از هند و پاکسـتان، از جمله کشورهایی است که بیشتر در معرض تهدید تنش شوری است. در سطح جهان تحقیقات گسترده‌ای درباره تاثیر شوری روی گیاهان دارویی انجام شده و در سال‌های اخیر روند موثر این مطالعات در ایران آغاز شده است (Ranjbar and Pirasteh-Anosheh, 2015).

            جوانه‌زنی پدیده پیچیده مشتمل بر تغییرات فیزیولوژیک و بیوشیمیایی بوده که حاصل فعال شدن رویان است. جوانه‌زنی به‌معنای ظهور ریشه‌چه و ساقه‌چه و طویل شدن آنها و تخصیص مواد غذایی ذخیره به محور رویان گیاه بوده و نقش تعیین کننده‌ا‌ی در استقرار گیاهچه دارد، این مرحله از رشد به تنشهای محیطی به‌ویژه شوری بسیار حساس است(Kaderm andJutzi, 2004)شوری باعث کاهش جوانه‌زنی و استقرار گیاه در خاک می‌شود. کاهشپتانسیلاسمزیخاکوخشکیفیزیولوژیکیتعرقوتنفسگیاهدچاراختلالشدهوبهدلیلعدمتعادلعناصردرمحلولخاکتغذیهوفرایندهایمتابولیکیگیاهمختلمی‌شود (Naeini et al., 2006).به‌علاوه سمیت ناشی از یون‌هـای سـدیم و کلـر در تـنش شـوری نقـش مهمـی در کاهش شاخص‌های جوانه‌زنـی بـذور دارنـد (Hanslin and Eggen, 2005; Lynch and Lauchli, 1988).گزارش‌هایمختلف حاکی از کاهش درصد و سرعت جوانه‌زنـی و کـاهش تولیـد ماده خشک بـا افـزایش تـنش اسـمزی در گیاهان زیادینظیـر اسـفرزه (Hosseini and Rezvani Moghadam, 2006)،زوفا (Amiri et al., 2011) سیاهدانه (Khorramdel et al., 2013)،رازیانه (Kabiri et al., 2014) زنیان و شوید (Broomand Reza Zadeh and Koochaki, 2005) وجود دارد.

      پیش تیمار بذر به‌عنوان یک راهکار ساده فیزیولوژیک جهت استقرار گیاهچه بویژه در شرایط نامساعد محیطی محسوب می‌شود (Aghighi et al., 2018). پیش تیمار بذرعبارتاستاز خیساندنبذرهادرهرنوعمحلولوفعالکردندو فازاولیهجوانه‌زنی(جذبآبوهضمآنزیمی) قبلازکاشت، کهفعالیت­هایاولیه همانندفعالشدن هورمونهایگیاهی،آنزیم­هاوشکستنبافت­هایذخیرهبذرشروعگردد،اماازخروجریشه‌چهجلوگیریشود. در واقع پیش تیمار فاصله زمانی بین کاشت تا ظهور گیاهچه را کوتاه می‌کند.ازمزایایپرایمینگبذردرگونه­های مختلفمی­توانبهبهبودجوانه­زنی،استقرار گیاهچه،افزایشبنیه،یکنواختیدرسبزشدن، رقابتبهترباعلف­هایهرزوحتیافزایشعملکرد ازطریقاستقراربیشتربوته­هاوافزایشتراکم محصولدرشرایطتنشوبدونتنشاشارهکرد.از اثرات دیگر پیش تیمار بذور با نمک­های پتاسیم و کلسیم می­توان به تاثیر مستقیم این دو عنصر اشاره کرد. کلرید پتاسیم به عنوان منبع پتاسیمو کلر آن به عنوان یک ریز مغذیباعثافزایشسطحبرگ،وزنتربرگوریشه،سرعترشدنسبیومیزانمحتوایرنگیزه­هایفتوسنتزیو... می­شود (Sadrzamani, et al., 2014).کلرید پتاسیم به عنوان یک ماده اسمزی برای افزایش جوانه­زنیورشد نخودیان استفاده شده است (Misra and Dwivedi, 1980). عنصر کلسیمسبب افزایش فعالیتآنز‌یم‌هایهیدرولیتیکمخصوصاآلفاآمیلازوافزایشتقسیموتوسعه سلولیمی‌گردد (Madadi et al., 2016).مطالعات نشان می­دهد تحت تنش شوری میزان عناصر کلسیموپتاسیم در گیاه کاهش می‌یابد (Kent and Lauchli, 1985; Al-Harbi, 1995).در بررسیزیرهسبز،مشخصشد به کار بردن پیش تیمار کلرید پتاسیم با بهبود درصد و سرعت جوانه­زنی­بذرها،شاخص‌هایرشدگیاهچهوشاخصبنیهبذرهمراهخواهدبود (Gholami et al, 2019). پیش تیمار بذور با کلرید کلسیم در تاج خروس، نخود و عدس سبب بهبود جوانه­زنی و سبز شدن گیاهچه ها شد (Ebadi and Kamel, 2009; Saglam et al., 2010).

بـر اسـاس تحقیقات صورت گرفته بذوری که جوانه‌زنی مناسبتـری داشته باشند، در مراحل بعدی رشد، گیاهانی با بنیـه بهتـر و سیستمریشه­ای قویتر تولید می‌کنند.ازآنجایی کهپیش تیمار بذوربسیارسادهو نیازبهموادشیمیاییگرانقیمتبرای این کارنیستبنابراینکاربرد این روش برای کشاورزان بسیار ساده و مقرون به صرفه است. لذا در اینتحقیقاثرپیش تیماربذرمحلولهای اسمزی کلرید پتاسیم و کلرید کلسیم درغلظت­هایمختلف بر شاخص های جوانه زنیگیاه دارویی انیسون تحت تنش شوری بررسی شد.

 

مواد و روش‌ها

این  آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1396 در آزمایشگاه گیاهان دارویی مرکز آموزش عالی شهید باکری میاندوآب انجام گردید. در این تحقیق فاکتور پیش تیمار شامل شاهد (بدون پیش تیمار)، کلرید کلسیم (CaCl2) و کلرید پتاسیم (KCl) و فاکتور شوری با سطوح صفر، 50، 100 و 150 میلی‌مولار کلرید سدیم بر روی بذور انیسون اعمال گردید. بذورجهت ضدعفونیدرمحلولهیپوکلریدسدیم(وایتکس10درصد) به‌مدت یکدقیقهقرارگرفتندودرنهایتباآبمقطرشستشوگردیدند. برای اعمال پیش تیمار بذور انیسون به مدت چهار ساعت در محلول­های اسمزی مربوطه قرار گرفتند. سپس بذور با آب مقطر شسته شده و در دمای22درجه سانتی‌گراد و رطوبت نسبی 60-65 درصد خشک شدند. برای هر ترکیب تیماری 25 عدد بذر در سه تکرار انتخاب شده و در پتری دیش (با قطر نه سانتی‌متر) روی کاغذ واتمن قرار داده شد. در شرایط محیطییکسانپنج میلی لیتر از نمک کلرید سدیم با غلظت­های مورد نظر به عنوان تنش شوری بر روی نمونه­­های پیش تیمار شده اعمال گردید. روزانهشمارشبذورجوانه­زده انجام شد. دو هفته بعد شمارش جوانه­زنی متوقف و پارامترهایی همچون طول و وزن تر و خشک گیاهچه اندازه­گیری شد. همچنین شاخص­های جوانه­زنی که در ذیل بیان شده­اند از طریق رابطه­های مربوطه اندازه­گیری شده­­اند.

 

رابطه (1) درصد جوانه زنی

(Panwar and Bhardwaj, 2005)

GP[2]=n/(N×100)

رابطه (2) سرعت جوانه زنی

(Panwar and Bhardwaj, 2005)

GS[3]= ∑(ni/ti)

رابطه (3)  شاخص بنیه بذر

(Biradar et al., 2007)

SIV[4]=GP× ∑ (SI+RI)

N: تعداد کل بذر های کشت شده،ni: تعداد جوانه­زنی بذر در یک فاصله زمانی،ti: تعداد روزهای بعد از جوانه‌زنی،n: تعداد جوانه­زنی بذرها در طول دور،Sl[5]: طول ساقه چه،Rl[6]: طول ریشه چه                                    

نرمال بودن داده‌ها و تجزیهآماریآنها و رسم نمودارهابااستفادهازنرم‌افزار23SPSSو مقایسات میانگین با آزمون دانکن در سطح احتمال پنج درصد انجام شد.

 

نتایج و بحث

درصد و سرعت جوانه­زنی: نتایج تجزیه واریانس نشان داد اثر ساده سطوح مختلف شوری، پیش تیمار و اثر برهمکنش شوری× پیش تیمار بر درصد و سرعت جوانه­زنی در سطح احتمال یکدرصد معنی­دار است (جدول 1). با افزایش سطح شوری از درصد و سرعت جوانه­زنی بذور کاسته شد.کاهش درصد و سرعت جوانه­زنی در بسیاری از گیاهان از جمله سیاهدانه (Hajar et al., 1996)، ریحان (Miceli et al., 2003) ومرزنجوش (Ali et al., 2007)، لوبیا (Kaya et al., 2007)گزارش شده است. اثر سمییون­های کلر و سدیم، جلوگیری از جذب آّب کافی توسط بذور(Ghars et al., 2009) و تجمع هورمون اسیدآبسیزیک در بذر (Mokhtari et al., 2008)از دلایل کاهش درصد جوانه­زنی می‌باشدپیش تیمار بذور انیسون باعث افزایش سرعت و درصد جوانه­زنی تحت تنش شوری نسبت به نمونه­های بدون پیش تیمار شده است. از نظر درصد جوانه­زنی در تیمار شاهد صفر میلی­مولار شوری بین دو پیش تیمارکلریدکلسیم و کلرید پتاسیماختلاف معنی­داری وجود نداشت ولی در سایر سطوح شوری کلرید کلسیم تاثیر بهتری در افزایش درصد جوانه­زنی داشت (شکل2 و 1). همچنین در تمامی سطوح شوری پیش تیمارکلرید کلسیم نسبت به سایرین تاثیر بیشتری در افزایش سرعت و درصد جوانه­زنی بذور داشت. نتایجاثرات برهمکنششوری × پرایمینگبذرنشان‌ می­دهدکهپیش تیماربذورمی‌تواندباعثبهبود عکس‌العملبذربهشرایطنامساعدمحیطرشد گردد. نتایجضرایب همبستگی نشان می دهد که درصد و سرعت جوانه زنی با هم و با سایرصفات همبستگی مثبت و معنی داری دارند (جدول 3). مطالعات روی گیاه ذرتنشان دادند که پیشتیمارکلریدکلسیموکلریدپتاسیم به دلیل دارا بودن کاتیون­های کلسیم و پتاسیم می‌توانند اثرات مضر نمک را کاهشدادهومنجربهافزایششاخص‌های جوانه­زنی شوند (Ashraf and Humera, 2001).پیش تیمار بذور سیاهدانهتوسط محلول­های اسمزی همانند کلرید کلسیم و نیترات پتاسیم، سبب کاهش پتانسیل اسمزی اطراف بذور در زمان تیمارشده و در نتیجه سرعت فرآیند جذب آب افزایشیافته و جوانه­زنی بذر تسهیل شد (Mokhtarian Najafabadi and Gholami, 2013). به طور کلی پیش تیمار بذور منجر به افزایش فعالیت­های تنفسی، تولیدATP، تحریک فعالیتRNA و پروتئین سازی شده و می تواند در جهت افزایش جوانه­زنی پیش رود (Chojnowski and Come, 1997).

طول گیاهچه: نتایج تجزیه واریانس (جدول 1) نشان می دهد که اثرات ساده  شوری و پیش تیمار و اثر برهمکنش شوری× پیش تیماربر طول گیاهچه در سطح یک درصد معنی­دار است. بیشترین طول گیاهچه مربوط به اثر برهمنکش شوری صفر میلی­مولار و پیش تیمارکلسیمکلرید و کمترینمیزان آن مربوط به شوری 150 میلی­مولار و بدون پیش تیمار بود (شکل 3). طولگیاهچهبادرصدوسرعتجوانهزنی،وزنخشکوترگیاهچهوشاخصطولیبنیهبذرهمبستگیمثبتومعنیداریداشت (جدول 3).درشرایط نامساعدمحیطی مانند شوری میزان رشد طولیگیاهچه و خروج از خاک حتیاز درصد و سرعتجوانه‌زنیمهمتر است. مطالعات نشان داده که شوری باعث کاهش طول ریشه­چه و ساقه­چه در گیاه گندم (Akbari et al., 2007)،اسفرزه (Hosseini and Rezvani, 2006)و مریمگلی (Stephanie et al., 2005)شد.درگیاهگندم بیشترین مقدار طول ساقه­چه و ریشه­چه در شوری صفر میلی­مولار بوده و با بالا رفتن سطح شوری تاثیر منفی شوری بر طول گیاه افزایشیافت (Babaei, et al., 2015). درمطالعه­ای مشخص شد پیش تیمارکلریدکلسیم تاثیر بهتری در تعدیل اثرات منفی شوری و افزایش طول گیاهچه داشته است (Nascimento, 2003).در تحقیق ما نیز کلرید کلسیم تاثیر بیشتری داشت زیرا علاوه بر آنکه کلسیم از اجزای مهم دیوارهوغشاءسلولی است و باعث افزایش مقاومت بافت گیاهی به شرایط تنش می‌شودبه عنوانیکمولکولپیامرسانثانویهعمدهدرگیاهانتحتتنشهایمختلف ازجملهتنششوریعمل می‌کند ودرنهایتمنجر به بیانژندرپاسخبهتنششوری می‌گردد.همچنینکلسیم باعث کاهش اتصال سدیم به دیواره­های سلولی شده در نتیجهنشت غشایی کاهش یافته و تقسیم و طویل شدن سلولی انجام می­گیرد (Abdul Kader and Lindberg, 2010).در این تحقیق اثرات منفی شوری روی طول گیاهچه و اثرات تعدیلیشوری توسط پیش‌تیماراسمزیمشخصشد.

 

وزن تر و خشک گیاهچه: نتایج تجزیه واریانس نشان می­دهد که اثر ساده شوری، پیش تیمار و اثر برهمکنش شوری× پیش تیمار بر وزن تر و خشک گیاهچه در سطح یکدرصد معنی­دار می­باشد (جدول 1). مقایسات میانگین اثرات برهمکنششوری× پیش تیمار نشان داد (شکل­های 4 و 5) بیشترین وزن تر گیاهچه در سطح تنش شوری صفر میلی­مولار و پیش تیمارکلریدکلسیم بود. البته از نظر وزن خشک بین پیش تیمارکلریدکلسیم و کلرید پتاسیمدر تنش شوری صفر میلی­مولار تفاوت معنی‌داری نبود. کمترین وزن تر و خشک گیاهچه مربوط تنش شوری 150 میلی­مولار و بدون اعمال پیش تیمار اسمزی بود. با توجه به نتایج بررسی ضرایب همبستگیمشخص شد وزن تر و خشک با هم و با سایرشاخصهایجوانه‌زنی همبستگی مثبت و معنی داری دارند (جدول 3).تنش شوری باعث کاهش وزن تر و خشک گیاهچه شد، زیرایون سدیم از طریق تاثیر بر پمپ‌های پروتونی و اختلال در عملکرد آنها موجب کاهش  تقسیم و طویل شدن سلولی می‌گردد (Zare, 2006).در این تحقیق مشخص شد پیش تیمار بذور از فرآیند کاهشی رشد جلوگیری کرده است. در پیش تیمار بذور گندم نیز بیشترین وزن تر و خشک گیاهچه مربوط به بذور پیش تیمار بوده و در نمونه‌های پیش تیمار نشده و در سطح شوری بالا با کاهش وزن تر و خشک مواجه شده بودند (Soltani et al., 2006; Babaei et al., 2015).

 

جدول 1: تجزیه واریانس شاخص­های رشدی و جوانه­زنی انیسون در سطوح مختلف تنش شوری و پیش­تیمار

میانگین مربعات (MS)

منابع تغییرات

درجه آزادی

درصد جوانه‌زنی

طول

گیاهچه

وزن تر

گیاهچه

وزن خشک گیاهچه­

سرعت جوانه‌زنی

شاخص طولی بنیه بذر

شوری

3

7540.8**

5748.1**

111.960**

25.855**

80.054**

5671.35**

پیش تیمار

2

1723.3**

149.83**

14.083**

3.662**

5.563**

218.23**

شوری× پیش‌تیمار

6

166.54**

8.156**

1.326**

0.118**

0.739**

10.78**

خطا

24

0.667

0.515

0.025

0.009

0.034

0.196

ضریب‌تغییراتCV%

-

2.35

1.81

2.17

1.64

2.22

1.27

**, *,ns به‌ترتیبغیرمعنی­دارومعنی­دار در سطحاحتمال پنجویک درصد.

 

شاخص طولی بنیه بذر: شاخص طولی بنیه بذر را می‌توان به عنوان صفاتی در نظر گرفت که با توجه به نحوه محاسبه آن دارای ارزش بیشتری در مطالعات جوانه­زنی است و شاید بیش از صفاتی چون وزن یا طول دانه­رست به تنهایی بیانگر شرایط توده بذری باشد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر ساده شوری و پیش تیمار و اثر برهمکنش شوری× پیش تیمار بر شاخص بنیه در سطح احتمال یکدرصد معنی­دار است (جدول 1). در گیاه آفتابگردان (Demir Kaya et al., 2006) مشخص شدسطوح مختلفشوریباعثکاهشبنیه طولی گیاهچهشدند همچنین درگیاه لوتوس اثر مثبت پیش تیمار بر شاخص بنیه طولی بذر اثبات شده است (Artola et al., 2003) که با مطالعات ما همخوانی داشتند.بیشترین مقدار شاخص بنیه طولی بذر دربرهمکنش تنش شوری× پیشتیمار مربوط به پیش تیمار کلرید پتاسیمو سطح شوری صفر میلی­مولار و کمترینمقدار نیزمربوط به تنش شوری 150 میلی­مولار و بدون پیش تیمار (09/2) بود. در سایر سطوح شوری نیز مشاهده شد پیش تیمارکلریدپتاسیمتاثیر بیشتری در تعدیل اثر منفی تنش شوری داشته است (شکل 6). بررسی جدول ضرایب همبستگی نشان می‌دهد که شاخص طولی بنیه بذر با درصد و سرعت جوانه زنی، طول گیاهچه و وزن خشک و تر گیاهچه همبستگی مثبت و معنی‌داری دارد (جدول 3).

 

نتیجه­گیری­ کلی

     تنش شوری بر همه شاخص‌های جوانه­زنی گیاه تاثیر منفی داشت، اما با پیش تیمار کردن بذور حتی در غلظت­های بالای شوری نیز به طور قابل ملاحظه­ای از پیامدهای تنش شوری جلوگیری شد. پیش تیمارکلریدکلسیمبرهمهصفات مورد مطالعه و کلریدپتاسیمبر شاخص بنیه بذر بیشترین تاثیر را داشتند. کلریدکلسیم اثر گذارترین پیش تیمار در مقابل تنش شوری حتی در سطوح بالای شوری بود. با افزایش روز­افزونتنششوریدرسطحکشورمیتوانباراهکارهایی ارزان و آسان همچون پیش تیماربذورجوانه‌زنی و استقرار گیاه تحت تنش شوریراافزایشداد.

 

جدول 3: ضرایب همبستگی بین صفات در آزمون اثر پیش تیمار و تنش شوری بر شاخص‌های جوانه زنی انیسون.

صفات

درصد جوانه‌زنی (درصد)

طول گیاهچه (میلی­متر)

وزن تر گیاهچه­ (میلی­گرم)

وزن خشک گیاهچه­­ (میلی‌گرم)

سرعت

جوانه‌زنی

شاخص طولی بنیه بذر

 

1

2

3

4

5

6

1

1

 

 

 

 

 

2

.921**

1

 

 

 

 

3

.952**

.971**

1

 

 

 

4

.913**

.971**

.971**

1

 

 

5

.916**

.808**

.803**

.743**

 

 

6

.896**

.975**

.925**

.946**

 

1

**, *,ns بهترتیبغیرمعنی­دارومعنی­دار در سطحاحتمال پنجویک درصد.

 

 

شکل 1: اثر پیش تیمار و تنش شوری بر درصد جوانه‌زنی.

 

شکل 2: اثر پیش تیمار و تنش شوری بر سرعت جوانهزنی

 

شکل 3:اثر پیش تیمار و تنش شوری بر ارتفاع گیاهچه (cm).

 

شکل 4:اثرپیشتیماروتنششوریبروزنترگیاهچه­ (میلی­گرم).

 

شکل 5:اثرپیشتیماروتنششوریبروزنخشکگیاهچه­(میلی­گرم).

 

 

شکل 6:اثرپیشتیماروتنششوریبرشاخصبنیهبذر

 

References

Abdul Kader, M. and Lindberg, S. 2010. Cytosolic calcium and pH signaling in plants under salinitystress. Plant Signal Behaivour.,5(3): 233–238.

Afifi, N.A., Ramadan, A., El–Kashoury, E.A. and El–Banna, H.A. 1994.Some pharmacological activities of essential oils of certain umbelliferous fruits. Veterinary Medical Journal, 42: 85-92.

Aghighi, M., Omidi, H. and Tabatabaei, S.J. 2018. Stevia (Stevia rebaudiana Bertoni) responses to NaCl stress: Growth, photosynthetic pigments, diterpene glycosides and ion content in root and shoot. Journal of the Saudi Society of Agricultural Sciences, 17(3): 1-6.

Akbari, G.S., Modarres Sanavy, A.M. and Yousefzadeh, S. 2007.Effect of auxin and salt stress (NaCl) on seed germination of wheat cultivar (Triticum aestivum L.). Pakistan journal of Biological Science, 15(10): 2557-2561.

Al-Beitawi, N.A., El-Ghousein, S.S. and Abdullah, H.N. 2009.Antibiotic growth promoters and anise seeds in broiler diets. Journal of Agricultural Sciences, 5(4): 472-481.

Al-Harbi, A.R. 1995.Growth and nutrient composition of tomato and cucumber as affected by sodium chloride salinity and supplemental calcium. Journal of Plant Nutrition, 18: 1403–1416.

Ali, R.M., Abbas, H.M. and Kamal, R.K. 2007. The effects of treatment with polyaminesondry matter, oil and flavonoid contents in salinity stressed chamomile and sweet marjoram. Plant, Soil and Environment, 53: 529–543.

Amiri, M.B., Rezvani Moghadam, P., Ehiaei, H.R., Falahi, J. and Aghvani Shajari, M. 2011.Response of germination and seedling growth of Hyssop (Hyssopus officinalis) and Marguerite (Chrysanthemum superbum) medicinal plants to water stress. Journal of Plant Ecophysiology, 3: 65-77. (In Persian).

Artola, M.T.S. 2003. Hydration-dehydration treatments on tomato seeds (Lycopersicon esculentumMill.). Seed Science and Technology, 21: 309-316.

Ashraf, M. and Humera, R. 2001.Inducing salt tolerance in maize (Zea mays L.) through seed priming with chloride salts: Growth and ion transport at early growth stages. Acta Physiologiae Plantarum, 23(4): 407-414.

Babaei, A., Fallahi, N., Asadi, F. and Hatami, N. 2015.Effect of osmotic pretreatment on wheat germination index under salinity stress. Journal of Crop Ecology, 4: 34-25.

Biradar, K.S., Salimath, P.M. and Ravikumar, R.L. 2007.Genetic variability for seedling vigour, yield and yield components in local germplasm collections of Greengram (Vigna adiate L.) wilczek. Karnataka Journal Agriculture Science, 20 (3): 608-609.

Broomand­Reza Zadeh, Z. and Koochaki, A. 2005. Study the seed germination response of Trachyspermum ammi, Foeniculum vulgare and Anethum graveolens to matric and osmotic potential induced by NaCl and poly ethylene glycol on different temperatures. Iranian Journal of Field Crops Research, 3: 207-217. (In Persian).

Chojnowski, F.C. and Come, D. 1997. Physiological and biochemical changes induced in sunflower seeds by osmopriming and subsequent drying, storage and aging. Seed science Research, 7: 323-331.

Ebadi, A. and Kamel, S.G. 2009. Effects of seed priming on growth and yield of chickpea under saline soil. Recent Research in Science and Technology, 1(6): 282-286.

Ghars, M.A., Debez, A., and Abdelly, C. 2009. Interaction between salinity and original habitat during germination of the annual seashore halophyte Cakile Maritima. Communications in Soil Science and Plant Analysis, 40: 3170-3180

Gholami, Sh., Amini-Dehghi, M. and Ahmadi, Kh. 2019.Evaluation of the effect of some priming treatments and duration on germination characteristics of cumin (Cuminum cyminum). Journal of Seed Research, (۹): 1-11

Hajar, A.S., Zidan, M.A. and Al-zahrani, H.S. 1996.Effect of salinity stress on the germination, growth and physiological activities of Nigella sativa L. Arab Gulf Journal of Scientific Research, 14: 445- 454.

Hanslin, H.M. and Eggen, T. 2005.Salinity tolerance during germination of seashore halophytes and salt-tolerant grass cultivars. Seed Science Research, 15: 43–50.

Hassan, W.N. and Saed, A.M. 2011. Protective effect of anise fruit (Pimpinella anisum) against osteoporosis in rat model. American Journal of Biomedical Sciences, 3(1):49-56.

Hosseini, H. and Rezvani Moghadam, P. 2006.Effect of water and salinity stress in seed germination on Isabgol (Plantago ovata). Iranian Journal of Field Crops Research, 4: 15-22. (In Persian).

Iyer, S.R., Ullagaddi, R.C. and Bondada, A. 2013.Antihemolytic and anti-inflammatory activities of aniseed (Pimpinella anisum L.). Journal of Advance Pharmaceutical Research and Bioscience, 1(2):52-59.

Kabir, R., Hatami, A. and Naghizadeh, M. 2014. Effect of drought stress and its interaction with salicylic acid on fennel (Foeniculum vulgare Mill.) germination and early seedling growth.Journal of Medicinal plants and By-product. 2: 107-116.

Kadan, S., Rayan, M. and Rayan, A. 2013.Anticancer activity of anise (Pimpinella anisum L.) seed extract. The Open Nutraceuticals Journal, 6:1-5.

Kaderm, M.A. and Jutzi, S.C. 2004.Effects of Thermal and salt treatments during imbibition on germination and seedling growth of sorghum at 42/19C.Journal of Agronomy and Crop Science. 190: 35-38.

Kaya, M., Atak, M., Khawar, K.M., Çiftçi, C.Y. and Ozcan, S. 2007.Effect of pre-sowing seed treatment with zinc and foliar spray of humic acids on yield of common bean (Phaseolus vulgaris L.). International Journal of Agriculture and Biology, 7: 875-878.

Kent, L.M. and Lauchli, A. 1985. Germination and seedling growth of cotton: salinity-calcium interaction. Plant, Cell and Environment, 8: 155–181.

Khorramdel, S., Rezvani Moghaddam, P., Ghafoori, A.,and Shabahang, J. 2013. Study the effect of priming with salicylic acid and drought stress on germination of black cumin (Nigella sativa). Iranian Journal of Field Crops Research, 10: 709-725. (In Persian).

Lynch, J. and Lauchli, A. 1988. Salinity affects intercellular calcium in corn root protoplasts. Plant Physiology, 87: 351-356.

Madadi, M., Khomari, S., Javadi, A. and Sofalian, O. 2016.Effect of black cumin seed priming with calcium nitrate and nano-zinc oxide on germinability and seedling growth under salinity stress. Journal of Plant Process and Function, 5(15): 169-180. (In Persian).

Miceli, A., Moncada, A. and D’Anna, F. 2003.Effect of water salinity on seeds germination of Ocimum basilicum L., Eruca sativa L. and Petroselinum hortense, Hoffm. Acta Horticulturae, 609: 365–370.

Misra, N.M. and Dwivedi, D.P. 1980. Effects of pre-sowing seed treatments on growth and dry-matter accumulation of high yielding wheat under rain‑fed conditions. Indian Journal of Agronomy, 25: 230-234.

Mokhtari, I., Abrishamchi, P. and Ganjeali, A. 2008.The effects of calcium on amelioration of injuries salt stress on seed germination of tomato (Lycopersicon esculentom L). Journal of Agricultural Sciences and Technology, 22: 89–100. (In Persian).

Mokhtarian Najafabadi, F. and Gholami, M. 2013.Investigation of the effect of different seed priming treatments on black seed variability under salinity stress condition.8th Iranian Horticultural Science Congress.Bu-Ali Sina University.Hamedan.pp. 2936- 2932.

Naeini, M., Khoshgoftarmanesh, A.H. and Fallahi, E. 2006.Partitioning of chloride, sodium and potassium and shoot growth of three pomegranate cultivars under different levels of salinity. Journal of Plant Nutrition, 29: 1835-1843.

Nascimento, W.M. 2003.Muskmelon seed germination and seedling development in response to seed priming. Scientica Agricola, 60: 71-75.

Omidbaigi, R., Hadjiakhoondi, A. and Saharkhiz, M. 2003. Changes in content and chemical composition of (Pimpinella anisum L.) oil at various harvest time. Journal Essential Oil Bearing Plants, 6: 46-50.

Özcan, M.M. and Chalchat, C.J. 2006. Chemical composition and antifungal effect of anise (Pimpinella anisum L.) fruit oil at ripening stage. Annals of Microbiology, 56: 353-358.

Panwar, P. and Bhardwaj, S.D. 2005.Handbook of practical forestry, Agrobios (India), 191 p.

Ranjbar, Gh. and Pirasteh-Anosheh. H. 2015. A glance to the salinity research in Iran with emphasis on improvement of field crops production. Iranian Journal of Crop Sciences. 17(2): 165 -178. (In Persian).

Rajeshwari, U., Shobha, I. and Andallu, B. 2011.Comparison of aniseeds and coriander seeds for antidiabetic, hypolipidemic and antioxidant activities. Spatula DD - Peer Reviewed Journal on Complementary Medicine and Drug Discovery, 1(1):9-16.

Sadrzamani, K., Sarmad, J., Zavareh, M. and Moshtaghi, M. 2014.The effect of different concentrations of irrigation water chlorine on yield and growth indices of Tobacco (Nicotiana tabacum L.).Plant Process and Function. 3(9): 123 -132

Saglam, S., Day, S., Kaya, G. and Gurbuz, A. 2010. Hydroproming increases germination of lentil (Lens culinarisMedik) under water stress. Notulae Scienctia Biologicae, 2(2): 103-106.

Soltani, A., Gholipoor M. and Zeinali, E. 2006. Seed reserve utilization and seedling growth of wheat as affected by drought and salinity. Environmental and Experimental Botany, 55(1): 195-200.

Stephanie, E.B., Svoboda, V.P., Paul, A.T. and Marc, W.V.I. 2005.Controlled drought affects morphology and anatomy of Salvia spolendens. Journal of the American Society for Horticultural Science. 130(5), 775-781. (Journal).

Tabanca, N., Demirci, B., Kirimer, N., Baser, C.H.K., Bedir, E., Khan, A.I. and Wedge, E.D. 2005. Gas chromatographic-mass spectrometric analysis of essential oil from Pimpinella aurea, Pimpinella corymbosa, Pimpinella peregrina and Pimpinella puberula gathered from Eastern and Southern Turkey. Journal of Chromatography, 1097: 192-198.

Tirapelli, C.R., Andrade, R.C., Cassano, O.A., Souza, A.F., Ambrosio, R.S., Costa, B.F. and Oliveria, M.A. 2007. Antispasmodic and relaxant effects of the hydroalcoholic extract of Pimpinella anisum (Apiaceae) on rat anococcygeous smooth muscle. Journal of Ethnopharmacology, 110: 23-29.

Zare, M. 2006.Investigation of GA3 and kinetin effects on seed germination and seedling growth of wheat under salinity stress. Journal of Agricultural Sciences, 12(4): 855-865. (In Persian with English abstract).

 


 

Journal of Seed Research, Vol. 9, No. 3, Autumn 2019

 

 
   

 

Effect of salinity stress on germination indices of Anison

(Pimpinella anisum L.)

 

Sh. Fathi1*, M. Hasanpour2

1Assistant Professor, Department of Medicinal Plants, Shahid Bakeri High

Education Center of Miandoab, Urmia University, Iran

2Medicinal Plants Engineering, Shahid Bakeri High Education Center of

Miandoab, Urmia University, Urmia, Iran

 

Abstract

            In this study, the effect of osmotic pretreatment on seed germination indices of Anison medicinal plant under salinity stress was conducted.The experiment was carried out as afactorial experiment in acompletely randomized complete block design with three replications in Medicinal Plants Laboratory of Shahid Bakeri Higher Education Center,Myandab, in 2017. The pretreatment factor consisted of three levels of control, calcium chloride and potassium chloride with 1.5% concentration and salinity factorcontaining 4 levels of 0, 50, 100 and 150 mM NaCl. Salinity stress reduced plant reproductive indices and early vegetative growth and consequently decreased height, fresh and dry weight of seedlings, so that, the mean of each of the traits at 150 mM salinity without pretreatment was 80-86% lower than that of non-stress, but Pre-treatment seed under salinity, reduced the negative impact of salinity stress on plant yield and germination indices by 25-38% on average, than that of non-stress. Calcium chloride pretreatment in all cases except seed vigor index had more effect than potassium chloride in decreasing growth and yield and germination indices. With increasing salt stress for some reason such as drought and so on, we can think of ways to deal with salt stress.

 

Keywords: Germination Speed, Length Vigor Index, Potassium Chloride, Calcium Chloride,Apiaceae[7]

 



*نویسنده مسئول: sh.fathi@urmia.ac.ir

[2]. GerminationPercentage

[3]. Germination Speed

[4]. Seedling vigour indice

[5]. Stem Length

[6]. Root Length

*Corresponding author; sh.fathi@urmia.ac.ir

Abdul Kader, M. and Lindberg, S. 2010. Cytosolic calcium and pH signaling in plants under salinitystress. Plant Signal Behaivour.,5(3): 233–238.

Afifi, N.A., Ramadan, A., El–Kashoury, E.A. and El–Banna, H.A. 1994.Some pharmacological activities of essential oils of certain umbelliferous fruits. Veterinary Medical Journal, 42: 85-92.

Aghighi, M., Omidi, H. and Tabatabaei, S.J. 2018. Stevia (Stevia rebaudiana Bertoni) responses to NaCl stress: Growth, photosynthetic pigments, diterpene glycosides and ion content in root and shoot. Journal of the Saudi Society of Agricultural Sciences, 17(3): 1-6.

Akbari, G.S., Modarres Sanavy, A.M. and Yousefzadeh, S. 2007.Effect of auxin and salt stress (NaCl) on seed germination of wheat cultivar (Triticum aestivum L.). Pakistan journal of Biological Science, 15(10): 2557-2561.

Al-Beitawi, N.A., El-Ghousein, S.S. and Abdullah, H.N. 2009.Antibiotic growth promoters and anise seeds in broiler diets. Journal of Agricultural Sciences, 5(4): 472-481.

Al-Harbi, A.R. 1995.Growth and nutrient composition of tomato and cucumber as affected by sodium chloride salinity and supplemental calcium. Journal of Plant Nutrition, 18: 1403–1416.

Ali, R.M., Abbas, H.M. and Kamal, R.K. 2007. The effects of treatment with polyaminesondry matter, oil and flavonoid contents in salinity stressed chamomile and sweet marjoram. Plant, Soil and Environment, 53: 529–543.

Amiri, M.B., Rezvani Moghadam, P., Ehiaei, H.R., Falahi, J. and Aghvani Shajari, M. 2011.Response of germination and seedling growth of Hyssop (Hyssopus officinalis) and Marguerite (Chrysanthemum superbum) medicinal plants to water stress. Journal of Plant Ecophysiology, 3: 65-77. (In Persian).

Artola, M.T.S. 2003. Hydration-dehydration treatments on tomato seeds (Lycopersicon esculentumMill.). Seed Science and Technology, 21: 309-316.

Ashraf, M. and Humera, R. 2001.Inducing salt tolerance in maize (Zea mays L.) through seed priming with chloride salts: Growth and ion transport at early growth stages. Acta Physiologiae Plantarum, 23(4): 407-414.

Babaei, A., Fallahi, N., Asadi, F. and Hatami, N. 2015.Effect of osmotic pretreatment on wheat germination index under salinity stress. Journal of Crop Ecology, 4: 34-25.

Biradar, K.S., Salimath, P.M. and Ravikumar, R.L. 2007.Genetic variability for seedling vigour, yield and yield components in local germplasm collections of Greengram (Vigna adiate L.) wilczek. Karnataka Journal Agriculture Science, 20 (3): 608-609.

Broomand­Reza Zadeh, Z. and Koochaki, A. 2005. Study the seed germination response of Trachyspermum ammi, Foeniculum vulgare and Anethum graveolens to matric and osmotic potential induced by NaCl and poly ethylene glycol on different temperatures. Iranian Journal of Field Crops Research, 3: 207-217. (In Persian).

Chojnowski, F.C. and Come, D. 1997. Physiological and biochemical changes induced in sunflower seeds by osmopriming and subsequent drying, storage and aging. Seed science Research, 7: 323-331.

Ebadi, A. and Kamel, S.G. 2009. Effects of seed priming on growth and yield of chickpea under saline soil. Recent Research in Science and Technology, 1(6): 282-286.

Ghars, M.A., Debez, A., and Abdelly, C. 2009. Interaction between salinity and original habitat during germination of the annual seashore halophyte Cakile Maritima. Communications in Soil Science and Plant Analysis, 40: 3170-3180

Gholami, Sh., Amini-Dehghi, M. and Ahmadi, Kh. 2019.Evaluation of the effect of some priming treatments and duration on germination characteristics of cumin (Cuminum cyminum). Journal of Seed Research, (۹): 1-11

Hajar, A.S., Zidan, M.A. and Al-zahrani, H.S. 1996.Effect of salinity stress on the germination, growth and physiological activities of Nigella sativa L. Arab Gulf Journal of Scientific Research, 14: 445- 454.

Hanslin, H.M. and Eggen, T. 2005.Salinity tolerance during germination of seashore halophytes and salt-tolerant grass cultivars. Seed Science Research, 15: 43–50.

Hassan, W.N. and Saed, A.M. 2011. Protective effect of anise fruit (Pimpinella anisum) against osteoporosis in rat model. American Journal of Biomedical Sciences, 3(1):49-56.

Hosseini, H. and Rezvani Moghadam, P. 2006.Effect of water and salinity stress in seed germination on Isabgol (Plantago ovata). Iranian Journal of Field Crops Research, 4: 15-22. (In Persian).

Iyer, S.R., Ullagaddi, R.C. and Bondada, A. 2013.Antihemolytic and anti-inflammatory activities of aniseed (Pimpinella anisum L.). Journal of Advance Pharmaceutical Research and Bioscience, 1(2):52-59.

Kabir, R., Hatami, A. and Naghizadeh, M. 2014. Effect of drought stress and its interaction with salicylic acid on fennel (Foeniculum vulgare Mill.) germination and early seedling growth.Journal of Medicinal plants and By-product. 2: 107-116.

Kadan, S., Rayan, M. and Rayan, A. 2013.Anticancer activity of anise (Pimpinella anisum L.) seed extract. The Open Nutraceuticals Journal, 6:1-5.

Kaderm, M.A. and Jutzi, S.C. 2004.Effects of Thermal and salt treatments during imbibition on germination and seedling growth of sorghum at 42/19C.Journal of Agronomy and Crop Science. 190: 35-38.

Kaya, M., Atak, M., Khawar, K.M., Çiftçi, C.Y. and Ozcan, S. 2007.Effect of pre-sowing seed treatment with zinc and foliar spray of humic acids on yield of common bean (Phaseolus vulgaris L.). International Journal of Agriculture and Biology, 7: 875-878.

Kent, L.M. and Lauchli, A. 1985. Germination and seedling growth of cotton: salinity-calcium interaction. Plant, Cell and Environment, 8: 155–181.

Khorramdel, S., Rezvani Moghaddam, P., Ghafoori, A.,and Shabahang, J. 2013. Study the effect of priming with salicylic acid and drought stress on germination of black cumin (Nigella sativa). Iranian Journal of Field Crops Research, 10: 709-725. (In Persian).

Lynch, J. and Lauchli, A. 1988. Salinity affects intercellular calcium in corn root protoplasts. Plant Physiology, 87: 351-356.

Madadi, M., Khomari, S., Javadi, A. and Sofalian, O. 2016.Effect of black cumin seed priming with calcium nitrate and nano-zinc oxide on germinability and seedling growth under salinity stress. Journal of Plant Process and Function, 5(15): 169-180. (In Persian).

Miceli, A., Moncada, A. and D’Anna, F. 2003.Effect of water salinity on seeds germination of Ocimum basilicum L., Eruca sativa L. and Petroselinum hortense, Hoffm. Acta Horticulturae, 609: 365–370.

Misra, N.M. and Dwivedi, D.P. 1980. Effects of pre-sowing seed treatments on growth and dry-matter accumulation of high yielding wheat under rain‑fed conditions. Indian Journal of Agronomy, 25: 230-234.

Mokhtari, I., Abrishamchi, P. and Ganjeali, A. 2008.The effects of calcium on amelioration of injuries salt stress on seed germination of tomato (Lycopersicon esculentom L). Journal of Agricultural Sciences and Technology, 22: 89–100. (In Persian).

Mokhtarian Najafabadi, F. and Gholami, M. 2013.Investigation of the effect of different seed priming treatments on black seed variability under salinity stress condition.8th Iranian Horticultural Science Congress.Bu-Ali Sina University.Hamedan.pp. 2936- 2932.

Naeini, M., Khoshgoftarmanesh, A.H. and Fallahi, E. 2006.Partitioning of chloride, sodium and potassium and shoot growth of three pomegranate cultivars under different levels of salinity. Journal of Plant Nutrition, 29: 1835-1843.

Nascimento, W.M. 2003.Muskmelon seed germination and seedling development in response to seed priming. Scientica Agricola, 60: 71-75.

Omidbaigi, R., Hadjiakhoondi, A. and Saharkhiz, M. 2003. Changes in content and chemical composition of (Pimpinella anisum L.) oil at various harvest time. Journal Essential Oil Bearing Plants, 6: 46-50.

Özcan, M.M. and Chalchat, C.J. 2006. Chemical composition and antifungal effect of anise (Pimpinella anisum L.) fruit oil at ripening stage. Annals of Microbiology, 56: 353-358.

Panwar, P. and Bhardwaj, S.D. 2005.Handbook of practical forestry, Agrobios (India), 191 p.

Ranjbar, Gh. and Pirasteh-Anosheh. H. 2015. A glance to the salinity research in Iran with emphasis on improvement of field crops production. Iranian Journal of Crop Sciences. 17(2): 165 -178. (In Persian).

Rajeshwari, U., Shobha, I. and Andallu, B. 2011.Comparison of aniseeds and coriander seeds for antidiabetic, hypolipidemic and antioxidant activities. Spatula DD - Peer Reviewed Journal on Complementary Medicine and Drug Discovery, 1(1):9-16.

Sadrzamani, K., Sarmad, J., Zavareh, M. and Moshtaghi, M. 2014.The effect of different concentrations of irrigation water chlorine on yield and growth indices of Tobacco (Nicotiana tabacum L.).Plant Process and Function. 3(9): 123 -132

Saglam, S., Day, S., Kaya, G. and Gurbuz, A. 2010. Hydroproming increases germination of lentil (Lens culinarisMedik) under water stress. Notulae Scienctia Biologicae, 2(2): 103-106.

Soltani, A., Gholipoor M. and Zeinali, E. 2006. Seed reserve utilization and seedling growth of wheat as affected by drought and salinity. Environmental and Experimental Botany, 55(1): 195-200.

Stephanie, E.B., Svoboda, V.P., Paul, A.T. and Marc, W.V.I. 2005.Controlled drought affects morphology and anatomy of Salvia spolendens. Journal of the American Society for Horticultural Science. 130(5), 775-781. (Journal).

Tabanca, N., Demirci, B., Kirimer, N., Baser, C.H.K., Bedir, E., Khan, A.I. and Wedge, E.D. 2005. Gas chromatographic-mass spectrometric analysis of essential oil from Pimpinella aurea, Pimpinella corymbosa, Pimpinella peregrina and Pimpinella puberula gathered from Eastern and Southern Turkey. Journal of Chromatography, 1097: 192-198.

Tirapelli, C.R., Andrade, R.C., Cassano, O.A., Souza, A.F., Ambrosio, R.S., Costa, B.F. and Oliveria, M.A. 2007. Antispasmodic and relaxant effects of the hydroalcoholic extract of Pimpinella anisum (Apiaceae) on rat anococcygeous smooth muscle. Journal of Ethnopharmacology, 110: 23-29.

Zare, M. 2006.Investigation of GA3 and kinetin effects on seed germination and seedling growth of wheat under salinity stress. Journal of Agricultural Sciences, 12(4): 855-865. (In Persian with English abstract).