تعیین درجه حرارت های کاردینال جوانه زنی گیاه دارویی مینای بیرجندی" مستار" Sclorhachis leptoclada Rech.f. و مطالعه فنولوژی آن در رویشگاه طبیعی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه کشاورزی، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران

2 دانشیار مرکز تحقیقات کشاورزی، گیاهان دارویی و علوم دامی، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران

3 عضو هیئت علمی جهاد دانشگاهی، خراسان رضوی، مشهد، ایران

چکیده

به منظور بررسی ویژگی‌های فنولوژیک گیاه دارویی مینای بیرجندی یا مستار ( Sclerorhachis leptoclada Rech.f) در رویشگاه طبیعی و تعیین دماهای کاردینال جوانه‌زنی آن، مطالعه‌ا‌ی در سال 97-1396 در یکی از رویشگاه‌های طبیعی این گیاه در استان خراسان جنوبی واقع در منطقه حفاظت شده آرک و آزمایشگاه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه آزاداسلامی واحد بیرجند انجام گردید. برای محاسبه درجه حرارت‌های کاردینال جوانه‌زنی، آزمایشی در قالب طرح کاملا تصادفی با 7 تیمار مشتمل بر دماهای 2، 5، 10، 15، 20، 25، 30 درجه سانتی‌گراد با 4 تکرار به اجرا درآمد. صفات مورد اندازه‌گیری در این بخش شامل درصد، سرعت و میانگین جوانه‌زنی، طول و وزن تر ریشه چه و ساقه چه و وزن خشک گیاهچه بود. مطالعه فنولوژیکی گیاه نیز روی 10 بوته علامت گذاری شده در منطقه مذکور صورت پذیرفت. نتایج بررسی اکولوژیک نشان داد که رویشگاه مورد مطالعه به صورت کوهستانی و صخره‌ای با خاک شنی لومی و دارای اسیدیته 18/8 و میانگین بارش سالانه 150 تا 200 میلیمتر بود. بررسی مراحل فنولوژیک گیاه مستار نیز نشان داد که این گیاه برای طی مراحل رشدی خود به 138 روز و 6/1393درجه روز رشد نیاز دارد. با توجه به نتایج بدست آمده از تجزیه رگرسیونی داده‌های جوانه زنی بذر، دماهای حداقل، بهینه و حداکثر جوانه‌زنی مستار به ترتیب 5، 10 و 30 درجه سانتی‌گراد تعیین شد.

کلیدواژه‌ها